Χαιρετισμός Προέδρου ICC Ελλάδας, Πέτρου Γ. Δούκα, Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, στην αίθουσα συνεδριάσεων του ΔΣΑ, στην εκδήλωση που διοργάνωσε η ICC Ελλάδας Επιτροπή Διαιτησίας για την παρουσίαση του νέου Κανονισμού Διαιτησίας του ICC, με ομιλητές τον Γιώργο Πανόπουλο και τη Μαργαρίτα Χατζή.
Αγαπητοί Φίλοι,
Απλά θυμίζω σε απλά Ελληνικα, τους υψηλούς και ευγενείς στόχους του παγκόσμιου οργανισμού του ICC-World Business Organization μας, μεταξύ άλλων, κυρίως
- Η Επίτευξη παγκόσμιας Ειρήνης και Συμφιλίωσης, = World Peace & Friendship through Trade, μέσω της διευκόλυνσης της ανάπτυξης του διεθνούς εμπορίου – από το 1919 που ιδρύθηκε!!
- Η σύνταξη κανόνων για τις διεθνείς εμπορικέςσυμβάσεις (όπως Incoterms και UCP 600, Uniform Customs and Practice for Documentary Credits / standard rules for letters of credit in trade finance)
- Η στενή συνεργασία με τον G20, WTO, UNCTAD, FAO, ILO, WFP και τον ΟΗΕ, (όπου έχουμε επίσημο ‘Observer Status’), για τη μεταφορά των απόψεων των επιχειρήσεων στους οργανισμούς αυτούς)
- Η διαχείριση και λειτουργία του περίφημου ICC International Court of Arbitration, το σημαντικότερο παγκόσμιο θεσμό διεθνούς διαιτησίας, για την ανάπτυξη της Διαιτησίας,
… αλλά και της Διαμεσολάβησης (Mediation and ADR -Alternative Dispute Resolution)
Η Ελληνική Επιτροπή Διαιτησίας είναι πέντε *αστέρων και στη διάθεση σας!!
ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ
Η Διαιτησία ήταν αρχαίος θεσμός …
… για την διευθέτηση
… σχετικά πιο ήπιων διαφορών! - Από τα Ομηρικά χρόνια, η Δικαιοσύνη ήταν Βασιλική, δηλαδή ο ἄναξ ήταν η ανώτατη δικαστική ή Διαιτητική αρχή!
- Στη «δίκη» που απεικονίζεται στην ασπίδα του Αχιλλέα στην Ιλιάδα (ραψωδία Σ 18), δύο άνδρες διαφωνούν για το αν έχει πληρωμή μιας αποζημίωσης που σχετίζεται με φόνο.
—-Η υπόθεση παρουσιάζεται ενώπιον των γερόντων, οι οποίοι ακούν τις θέσεις των δύο πλευρών και κρίνουν. - Στο Α΄ της Ιλιάδας, στ. 247–284, στη σύγκρουση Αχιλλέα–Αγαμέμνονα, ο Νέστορας, γέροντας με κύρος, εμπειρία και αποδοχή, παρεμβαίνει για να τους συμφιλιώσει.
- Στο Α΄ Βασιλέων 3:16–28, δύο γυναίκες διεκδικούν το ίδιο ζωντανό παιδί. Δεν υπάρχουν μάρτυρες που να μπορούν να αποδείξουν ποια είναι η μητέρα.
—-Ο σοφός βασιλιάς Σολομώντας χρησιμοποιεί ένα τέχνασμα κρίσης: διατάζει συμβολικά να χωριστεί το παιδί στα δύο.
Η πραγματική μητέρα, από την αγάπη της για το παιδί, προτιμά να το παραδώσει στην άλλη γυναίκα παρά να πεθάνει.
Έτσι ο Σολομώντας αναγνωρίζει την πραγματική μητέρα.
—- Όταν το 371 π.Χ. μετά τη καταστροφική ήττα στα Λεύκτρα, κοντά στη Θήβα, αποδεκατίστηκε ο Σπαρτιατικός στρατός, από τους Θηβαίους του Επαμεινώνδα, οι επιζήσαντες, έπρεπε, σύμφωνα με το φοβερό νόμο, να χάσουν όλα τα πολιτικά τους δικαιώματα και οι Σπάρτη να ξεμείνει από πολίτες!
—-Ρώτησαν τον σπουδαίο βασιλιά μας Αγησίλαο τι να κάνουν;
Και ο σοφός και άριστος Αγησίλαος τους απάντησε:
Ο νόμος αυτός δεν αλλάζει! Αλλά ας ισχύει από αύριο!! Και έτσι οι επιζήσαντες γλύτωσαν τη λεγόμενη ‘ατιμία’ και η Σπάρτη επιβράδυνε τη παρακμή της!
«ἐν δὲ τῇ περὶ Λεῦκτρα μάχῃ, πολλῶνΛακεδαιμονίων φυγόντων καὶ τούτων ταῖς ἐκτοῦ νόμου αἰτίαις ὑπευθύνων ὄντων, οἱ ἔφοροιἔρημον ἀνδρῶν τὴν πόλιν ὁρῶντες δεομένηνστρατιωτῶν ἐβούλοντο τὴν ἀτιμίαν λῦσαι καὶτοὺς νόμους τηρεῖν. αἱροῦνται οὖν νομοθέτηντὸν Ἀγησίλαον ὁ δὲ προσελθὼν εἰς τὸ δημόσιον ‘νομοθέτης μὲν οὐκ ἂν γενοίμην ἑτέρωννόμων’ εἶπε, ‘τοῖς γὰρ οὖσιν οὔτ᾽ ἂν προσθείηντι οὔτ᾽ ἂν ἀφέλοιμι οὔτε μεταποιήσαιμι: τοὺςδὲ ὄντας ἡμῖν νόμους κυρίους εἶναι καλῶς ἔχονἐστὶν ἀπὸ τῆς αὔριον.’»
Σταδιακά από τους βασιλείς και του Γέροντες που εκτελούσαν χρέη και Δικαστή και Διαιτητή,…
- Στη Σπάρτη, χρέη και Δικαστή και Διαιτητή εκτελούσε η Γερουσία!
Αποτελούνταν από 28 γέροντες, μαζί με τους δύο βασιλείς, και τα μέλη της ήταν ισόβια. - Στην Αθήνα οι άρχοντες ανέλαβαν σταδιακά δικαστικές αρμοδιότητες που παλαιότερα συνδέονταν με τους βασιλείς.
—Ο Άρειος Πάγος, με ισόβια μέλη τους Αρεοπαγίτες, κυρίως από πρώην Άρχοντες, αποτέλεσε σημαντικό δικαστικό σώμα.
—Αργότερα από τον 5ο π.Χ. αιώνα, θεσμοθετήθηκε η Ηλιαία, ένα ευρύ λαϊκό δικαστήριο, με δικαστές Αθηναίους πολίτες που επιλέγονταν με κλήρωση.
Από τις δικαστικές εξουσίες των Βασιλέων και των Γερόντων, φτάνουμε στο 1844, όπου στο Σύνταγμα του Βασιλείου της Ελλάδος, μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, καθιερώνεται συνταγματικά η διάκριση των εξουσιών και οργανώνεται η δικαιοσύνη ως ιδιαίτερη κρατική λειτουργία.
Το 1864 – στο Σύνταγμα, γίνεται σημαντικό βήμα για τη δικαστική ανεξαρτησία, με ιδιαίτερες συνταγματικές εγγυήσεις για τους δικαστές, ενώ
Το Σύνταγμα του 1975 που Ψηφίστηκε από την Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης κατοχυρώνεται με ένα ολοκληρωμένο σύστημα διατάξεων. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα άρθρα 87–100.
1920: Η ICC δημιούργησε την Commission on Arbitration, ώστε να αναπτυχθεί ένα διεθνές και πιο ομοιόμορφο σύστημα επίλυσης εμπορικών διαφορών.
Ο βασικός λόγος ήταν πρακτικός: το διεθνές εμπόριο αυξανόταν, αλλά όταν δύο επιχειρήσεις από διαφορετικές χώρες είχαν διαφορά, η προσφυγή στα δικαστήρια της μίας ή της άλλης χώρας δημιουργούσε προβλήματα ουδετερότητας, διαδικασίας και εκτέλεσης της απόφασης.
1922: Καταρτίστηκαν οι πρώτοι ICC Rules of Arbitration, ενώ 19 Ιανουαρίου 1923, εγκαινιάστηκε επίσημα το ICC Court of Commercial Arbitration, το οποίο σήμερα είναι γνωστό ως ICC International Court of Arbitration.
Σήμερα ΕΧΟΥΜΕ ΑΡΙΣΤΟΥΣ ΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥΣ!!
ΑΡΙΣΤΟΥΣ!
ΚΑΙ ΟΜΩΣ:
- Σε δημοσκόπηση της GPO που δημοσιεύθηκε το 2025, 71,2% δήλωσε ότι εμπιστεύεται «καθόλου ή λίγο» την ελληνική Δικαιοσύνη ως προς την αποτελεσματικότητα της στην αντιμετώπιση υποθέσεων διαφθοράς!
— Με 800 μέρες αναμονής,ίσως να βελτιώνεται
— Στην Αγγλία 300 μέρες
— 5 Χρόνια για τα ποινικά
— με πολύ μεγάλο αριθμό εκκρεμών υποθέσεων,
— με σύνθετες και πολυετείς δικαστικές διαδικασίες, και πολυπλοκότητα της νομοθεσίας, και
— με μεγάλο όγκο ένδικων μέσων και αναβολών!
… ΚΑΤΑΝΟΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΥΤΗ ΤΗ ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ!!
Ο ισχύων ν. 4938/2022 προβλέπει πράγματι την κατηγορία «ανεπαρκής» ως την 6η βαθμίδα αξιολόγησης, τόσο ανά κριτήριο όσο και συνολικά.
- Τα διαθέσιμα στοιχεία της CEPEJ -European Commission for the Efficiency of Justice, για την Ελλάδα, δείχνουν ότι υπάρχει σύστημα ατομικής αξιολόγησης δικαστών, αλλά τα δημοσιευμένα συγκεντρωτικά δεδομένα δεν δίνουν αριθμό δικαστών που έλαβαν συνολική βαθμολογία «ανεπαρκής».
ΚΑΙ ΕΔΩ ΕΧΟΥΜΕ ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΝΕΑ!
- Ο νέος Κανονισμός Διαιτησίας του ICC, σε ισχύ από την 1η Ιουνίου 2026
Είναι η σημαντικότερη αναθεώρηση της τελευταίας δεκαετίας:
— Η ηλεκτρονική επικοινωνία γίνεται ο κανόνας, μέσω της πλατφόρμας ICC Case Connect.
— Η Πράξη Αποστολής (Terms of Reference) δεν είναι πια υποχρεωτική. Κεντρικό ορόσημο γίνεται η Διαδικαστική Συνάντηση (Case ManagementConference) μέσα σε 30 ημέρες.
— Υπάρχει δυνατότητα πρώιμης κρίσης (earlydetermination) για προδήλως αβάσιμες αξιώσεις ή ενστάσεις.
— Η ταχεία διαδικασία (Expedited Procedure) καλύπτει πλέον διαφορές έως 4 εκατ. ευρώ, από 3 που ίσχυε μέχρι σήμερα.
— Προστίθεται νέα, προαιρετική «εξαιρετικά ταχεία» διαδικασία (HEAP), με απόφαση μέσα σε τρεις μήνες από τη Διαδικαστική Συνάντηση.
— Οι κανόνες για την ανεξαρτησία και τη γνωστοποίηση στοιχείων από τους διαιτητές γίνονται σαφέστεροι.
Με απλά λόγια: ταχύτερη, οικονομικότερη, ψηφιακή Διαιτησία! - Ο νέος Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών!
Πριν από λίγες μόλις ημέρες, στις 24 Σεπτεμβρίου, ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον νέο Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών.
Ο Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο τη Διαμεσολάβηση, τη Δικαστική Μεσολάβηση και τη Διαιτησία.
Στόχος του είναι η ταχύτερη επίλυση των διαφορών και η καλύτερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη.
Ένας Κώδικας, αντί για διάσπαρτες διατάξεις!
… Εντωμεταξύ, αν κάποιος έχει συνδρομή και στις δύο υπηρεσίες:
- ICC Dispute Resolution Library και
Jus AI, - τότε μπορεί να δώσει εντολή στο Jus AI να χρησιμοποιεί αποκλειστικά υλικό που έχει εκδοθεί από το ICC (International Chamber of Commerce) όταν απαντά σε ένα ερώτημα.
Δηλαδή, αντί το AI να ψάχνει γενικά σε διάφορες πηγές, μπορείς να του πεις ουσιαστικά:
«Απάντησέ μου χρησιμοποιώντας μόνο τις επίσημες δημοσιεύσεις του ICC.»
Που πάμε;
Φαίνεται οπ´τι το ΑΙ, η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ = AI + e-Justice θα είναι το επόμενο βήμα της ψηφιοποίησης της Δικαιοσύνης.
Πρακτικά, τι σημαίνει;
e-Justice = ψηφιακή δικαιοσύνη:
- ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων
- ηλεκτρονικός φάκελος υπόθεσης
- ηλεκτρονική επικοινωνία με το δικαστήριο
- ψηφιακές ακροαματικές διαδικασίες
- πρόσβαση σε νομοθεσία και νομολογία
- διασύνδεση δικαστηρίων Ελλάδας–ΕΕ.
Που πάμε;
Δικαιοσύνη με AI
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στα δικαστήρια, θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Ελλάδα…..
— π.χ. για μείωση καθυστερήσεων, έρευνα νομολογίας, σύνταξη σχεδίων αποφάσεων και εντοπισμό αντιφατικών αποφάσεων. AI «έξυπνο» επίπεδο πάνω από αυτά τα δεδομένα:
- αναζήτηση σχετικής νομολογίας
- αυτόματη περίληψη τεράστιων δικογραφιών
- απομαγνητοφώνηση ακροαματικών διαδικασιών
- αυτόματη μετάφραση
- εντοπισμός αντιφατικής νομολογίας
- εντοπισμός υποθέσεων που καθυστερούν
- δημιουργία προσχεδίων/δομής δικαστικών εγγράφων
- στατιστική ανάλυση του φόρτου των δικαστηρίων.
- Η ΕΕ πλέον το έχει εντάξει ρητά στη στρατηγική DigitalJustice@2030, με στόχο η τεχνητή νοημοσύνη να βοηθά τους δικαστές και να αυξάνει την αποδοτικότητα, όχι να αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση.
ΓΕΝΙΚΑ: ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΑΠΛΩΘΕΙ ΑΜΕΣΑ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ…
— ΑΝ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΟΥΝ ΑΠΟ ‘ΝΟΗΜΟΝΕΣ ΚΟΜΠΙΟΥΤΟΡΕΣ!!
•Ίσως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ χρησιμοποίηση της Διαιτησίας!!!
Εσείς, οι leaders του νομικού κόσμου, έχετε όραμα πως θα γίνει η Ελλάδα διεθνής LEADER στη ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ;
•’Η πασίγνωστη CocaCola, παρά το ότι είναι πασίγνωστη,
… με 92 εκατομμύρια servings κάθε ώρα, δαπανά 7 δισεκατ. €υρώ για μάρκετινγκ κάθε χρόνο!!
•Εμείς ποιο σύστημα προώθησης της ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ προωθούμε;
•Πόσο αποτελεσματικό είναι το lobbying για να γίνει η ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ ΑΥΤΟΝΟΗΤΗ;
- Ναι, γίνονται βήματα! ΑΛΜΑΤΑ;
Τι προσδοκούμε ως ICC Hellas
— Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ιδίως οι μικρομεσαίες, να γνωρίσουν και να εμπιστευτούν τη Διαιτησία και τη Διαμεσολάβηση και να βάζουν ρήτρα διαιτησίας ICC στις συμβάσεις τους.
— Να εκπαιδευτεί μια νέα γενιά Ελλήνων διαιτητών και διαμεσολαβητών.
Το ICC Hellas είναι εδώ για να ενημερώσει, να εκπαιδεύσει και να συνεργαστεί με την Πολιτεία, τους νομικούς και τις επιχειρήσεις!
ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ!